Rijksmuseum in de abdij

• nujij
• Tweet this

De expositie Rijksmuseum in de abdij is mogelijk omdat het Rijksmuseum in Amsterdam gedurende de verbouwing een deel van de collectie tijdelijk in tien andere musea in binnen- en buitenland heeft ondergebracht. Een van die musea is het Museum voor Religieuze Kunst in Uden. De bruikleen aan dit museum is met name zo bijzonder omdat de uitgeleende voorwerpen oorspronkelijk, grotendeels, eigendom waren van de kloosterorde die ook nu nog in de abdij gevestigd is.

Het intrigerende verhaal achter de bruikleen begint dan ook al in 1875, toen twee heren aan de poort van de abdij ‘Maria Refugie' te Uden verschenen met de bedoeling het rijke kunstbezit te bekijken. Het waren architect Pierre Cuijpers en de rijksadviseur jonkheer Victor de Stuers. Laatstgenoemde was bezig een collectie samen te stellen voor het ‘Nederlandsch Museum voor Geschiedenis en Kunst' te Den Haag, het latere Rijksmuseum.

De Stuers toonde zich zeer geïnteresseerd en zou enkele maanden later voor het bedrag van f 2.182 een vijftigtal objecten voor het nieuwe museum verwerven. Hieronder maar liefst vijfentwintig middeleeuwse beelden, waarvan de zusters zeiden dat het ‘ verminkte antique beelden en onaanzienlijke vermolmde en voor Religieuzen genoegzaam doelloze voorwerpen waren'.

Het was een geniale koop. Onder de verworven beelden bevond zich bijvoorbeeld een kerngroepje dat later herkend zou worden als werk van de anonieme Meester van Koudewater, die rond 1470 werkzaam was voor de birgittijnse dubbelabdij ‘Mariënwater' te Koudewater onder 's-Hertogenbosch. Na de Reformatie werd deze abdij opgeheven en verhuisden de zusters met medeneming van heel hun hebben en houden naar Uden om daar hun kloosterleven in de nieuwgebouwde abdij ‘Maria Refugie' voort te zetten.

Nu, na 130 jaar, keren bijna al deze beelden terug naar de plaats van herkomst. Zij worden opgesteld in de gerenoveerde vleugels van de abdij ‘Maria Refugie' waarin het Museum voor Religieuze Kunst gedeeltelijk is ondergebracht. Door combinaties te maken met het eigen bezit van dit museum ontstaat de unieke situatie dat nagenoeg het gehele oeuvre van de Meester van Koudewater voor meerdere jaren op één locatie te zien zal zijn.