Wat04 Christiaan v.d. Klaauw Planetarium Limited Platina nr 09

Wat04 Christiaan v.d. Klaauw Planetarium Limited Platina nr 09

Verkocht

Aangeboden door Van Brug Collection



Wat04 Christiaan v.d. Klaauw Planetarium Limited Platina nr 09 Wat04 Christiaan v.d. Klaauw Planetarium Limited Platina nr 09 Wat04 Christiaan v.d. Klaauw Planetarium Limited Platina nr 09 Wat04 Christiaan v.d. Klaauw Planetarium Limited Platina nr 09 Wat04 Christiaan v.d. Klaauw Planetarium Limited Platina nr 09

Christiaan van der Klaauw Planetarium Limited Platina HET MEESTERWERK PLANETARIUM De passie van Christiaan van der Klaauw voor het firmament komt tot uiting in een ode aan het Planetarium en behoort tot één van de bekendste creaties van de meester. Het meesterwerk is een ultieme uiting van precisie en ambachtelijk handwerk. Het horloge is voorzien van het kleinste planetarium ter wereld en geeft behalve de tijd, datum en Maand ook de omwentelingen rond de Zon aan van Mercurius, Venus, Aarde, Mars, Jupiter en Saturnus. De geschiedenis van het Planetarium. De eerste geschreven referentie met betrekking tot een mechanisch model van de Zon, Maan en planeten is meer dan 2000 jaar oud. Het instrument, waar het geschrift over handelt, werd gemaakt door Archimedes die 200 jaar daarvoor leefde. Sindsdien zijn talloze astronomische uurwerken gebouwd. Tussen dit oudst bekende planetarium van Archimedes en het kleinste planetarium van Christiaan van der Klaauw Astronomical Watches zijn de meest fraaie exemplaren met ingenieuze aandrijvingen en slimme tandwielconstructies vervaardigd. Een aantal daarvan is gezien hun bijzondere constructie het waard om vermeld te worden. Een heel ingenieus en daarom zeer bijzonder exemplaar is het reeds genoemde kunstwerk van Archimedes. Dit instrument is bekend als de ‘Antikytheramachine’. Fragmenten van dit instrument zijn namelijk in 1901 door duikers gevonden bij het Griekse eiland Antikythera. Het instrument bevatte meer dan twintig tandwielen. Sommige daarvan waren met spaken uitgevoerd. In dit raderwerk werd gebruik gemaakt van een “epicycloïdaal” raderwerk. Het kenmerkende van een dergelijk raderwerk is dat een aantal tandwielen in een frame is geplaatst en dat dit geheel om een tandwiel draait dat stilstaat of een eigen beweging heeft. Dat men al in die tijd gebruik maakte van dit type overbrenging is niet zo verwonderlijk. Men ging er in die tijd nog vanuit dat de Aarde het centrum van het heelal vormde en dat de Zon, Maan en planeten zich volgens cirkelvormige banen rond een middelpunt bewogen. Dit middelpunt beschreef op zijn beurt weer een cirkel met de Aarde als middelpunt. De eerstgenoemde cirkel werd de epicykel genoemd terwijl de cirkel die het middelpunt van de epicykel beschreef de deferens werd genoemd. Deze theorie staat bekend als het geocentrische wereldbeeld van Ptolemaeus. Geocentrisch betekent dat de Aarde in het centrum staat. Het bijzondere van deze theorie is dat deze zo lang heeft stand gehouden. Dit was waarschijnlijk het gevolg van het feit dat men in staat was met deze theorie, die gebaseerd was op een verkeerd uitgangspunt, toch goede voorspellingen kon doen voor wat betreft de positie van Zon, Maan en planeten. Pas in 1543 kwam een einde aan deze theorie. Het was Nikolaas Copernicus (1473-1543) die het wereldbeeld van Ptolemaeus wijzigde. Hij ondervond hierbij veel weerstand vooral aan de zijde van de kerken. In 1543 publiceerde hij in ‘De Revolutionbus Orbium Coelestium’ dat niet de Aarde maar de Zon het centrum van ons zonnestelsel vormt. Deze theorie staat bekend als het heliocentrische wereldbeeld van Copernicus (helios is Grieks voor Zon). Hij beredeneerde dat het op deze manier veel eenvoudiger was de verschillende hemelverschijnselen te verklaren. Hij gaf de Aarde een eigen rotatie en liet de planeten, evenals de Aarde, om de Zon draaien. Het stelsel zoals Copernicus zich dat voorstelde was echter nog niet geheel compleet. Hij plaatste wel de Zon in het centrum maar liet de planeten cirkelvormige banen om het centrum van de aardbaan beschrijven. Na Johannes Kepler (1571-1630), die met zijn wetten van de planeetbewegingen de basis van de moderne sterrenkunde legde, werd het bouwen van planetaria een stuk eenvoudiger. Dit vanwege het feit dat de Zon in het centrum werd geplaatst terwijl de planeten beschrevenen een ellipsbaan om de Zon draaien. Daarmee verviel het systeem van epicykel en deferens. Heel bekend uit die periode is het planetarium van de Nederlandse natuurkundige Christaan Huygens (1629-1695). Christaan Huygens plaatste de tandwielen, die de planeten aandrijven, excentrisch ten opzichte van het middelpunt. Hierdoor werd de positie van de planeten vrij nauwkeurig aangegeven. Deze verplaatsen zich daardoor volgens de tweede wet van Kepler. Hoewel er vele planetaria zijn die het vermelden waard zijn is het planetarium van Eise Eisinga (1744-1828) te Franeker in Friesland (Nederland) voor Christiaan van der Klaauw belangrijk omdat dit planetarium hem heeft geïnspireerd in zijn werk. Eise Eisinga bouwde zijn planetarium in de periode 1774-1781. Dit planetarium is nu tweehonderd jaar nadat het werd gebouwd nog steeds in werking. Het is daarmee het oudste nog in werking zijnde mechanische planetarium ter wereld. In het museum van Eise Eisinga staan enkele van Christiaan van der Klaauw’s topstukken. Bron: Christiaan van der Klaauw Watches. http://www.klaauw.com/collection/masterpieces/planetarium.html

Periode
2005
Referentie
100-244

Aangeboden door

Van Brug Collection

Hoofdstraat 35
8162 AB Epe
Nederland

+31 (0)612966627
http://www.vanbrugcollection.eu

Gallerie profiel

Ontdek ook


Volg ArtListings


Site by Artimin