Franse Skeletpendule met Gregoriaanse en Republikeinse Kalender

Franse Skeletpendule met Gregoriaanse en Republikeinse Kalender

Prijs: Prijs op aanvraag

Aangeboden door Kollenburg Antiquairs BV



Franse Skeletpendule met Gregoriaanse en Republikeinse Kalender Franse Skeletpendule met Gregoriaanse en Republikeinse Kalender Franse Skeletpendule met Gregoriaanse en Republikeinse Kalender Franse Skeletpendule met Gregoriaanse en Republikeinse Kalender Franse Skeletpendule met Gregoriaanse en Republikeinse Kalender Franse Skeletpendule met Gregoriaanse en Republikeinse Kalender

De Republikeinse Kalender

In de periode die bekend staat als ‘de Franse Revolutie’ werden allerlei maatregelen genomen die tot doel hadden verwijzingen naar het Ancièn Régime en religie uit de samenleving te verwijderen. Een van die maatregelen was het afscheid nemen van de Gregoriaanse kalender.

In plaats van de Gregoriaanse kalender werd op 23 september 1793 in de Franse Convention Nationale een nieuwe kalender voorgesteld. Deze kalender staat bekend als de Republikeinse kalender en ook wel als de Revolutionaire kalender. De kalender was gestoeld op het streven naar decimalisering van de diverse maatstelsels in Frankrijk, die hiermee behalve voor maten gewichten en het geldstelsel, ook werd doorgevoerd in tijdmeting. In de nieuwe kalender telde een dag 10 uur van elk 100 decimale minuten. Decimale minuten waren onderverdeeld in 100 decimale seconden.

Op 24 oktober 1793 stemt de Nationale Conventie voor de nieuwe kalender, die daarmee proleptisch wordt ingevoerd met als aanvangsdatum 22 september 1792 [1 Vendémiaire de l’An I de la Liberté]. De aanvang werd gerelateerd aan de vestiging van de Franse République. De kalender is ontworpen door een commissie die werd voorgezeten door Charles-Gilbert Romme en zijn secondanten Claude Joseph Ferry en Charles-François Dupuis.

De kalender

De kalender ging uit van 12 maanden van elk exact 30 dagen. De maanden waren onderverdeeld in perioden van 10 dagen (décades). Het jaar begint op de herfst-equinox (wanneer de zon exact boven de evenaar staat). De dagen die overblijven na de twaalf maanden, die samen slechts 360 dagen tellen, worden opgevuld met jours supplémentaires  ook wel genaamd de sanculotides. Beginnend op 17 september zijn dit de jour de la vertu, jour du génie, jour du travail, jour de l’opinion, jour de récompenses en in de schrikkeljaren (les années sextiles) de jour de la révolution. Een periode van vier jaar afgesloten door de jour de la révolution werd franciade genoemd.

Aan de dichter Fabré d’Eglantine werd gevraagd nieuwe namen voor de maanden en dagen te verzinnen. Samen met de tuinman van de Jardin des plantes du Muséum national d’histoire naturelle, André Thouin, kwam hij tot het volgenden resultaat.

Mois d’automne

Herfstmaanden

Vendémiaire

Période de vendanges

22 september – 21 october

 

Brumaire

Période de brumes et des brouillards

22 october – 20 november

Frimaire

Période de froids (frimas)

21 november – 20 december

Mois d’hiver

Wintermaanden

Nivôse

Période de la neige

21 december – 19 januari

 

Pluviôse

Période des pluies

20 januari – 18 februari

Ventôse

Période de vents

19 februari – 20 maart

Mois du printemps

Lentemaanden

Germinal

Période de la germination

21 maart – 19 april

 

Floréal

Période de l’épanouissement des fleurs

20 april – 19 mei

 

Prairial

Période de la récolte des priairies

20 mei – 18 juni

Mois d’été

Zomermaanden

Messidor

Période des moissons

19 juni – 18 juli

 

Thermidor

Période des chaleurs

19 juli – 17 augustus

Fructidor

Période des fruits

18 augustus – 16 september

 

De dagen van de tien-daagse weken of décades zijn genoemd; primedi, duodi, tridi, quartidi, quintidi, sextidi, septidi, octidi, nonidi, décadi. Daarnaast kreeg elke dag nog een eigen naam, die de heiligennamen van de Gregoriaanse kalender moest vervangen. Hiervoor werden namen gekozen van fruit, groenten, dieren, gereedschappen etc. Elke quintidis kreeg de naam van een dier, elke décadis de naam van een agrarisch gereedschap.

 

Decimale tijd

In navolging van de decimalisering werd de dag ‘de minuit à minuit’  ingedeeld in 10 decimale uren, een uur in 10 delen van elk 10 decimale minuten en een minuut in 100 decimale seconden. (volgens de wet werd een uur verdeeld in 10 gelijke delen, die weer in tien gelijke delen enz.)

Een decimale dag duurde daarmee 100.000 decimale seconden (het equivalent van 86.400 sexagésimale seconden):

                Een decimale seconde duurt daarmee 86400/100000 = 0,864 seconde

                Een decimale minuut duurt 1440/1000 = 1,44 minuten (0:01:26,4)

                Een decimaal uur duurt 24/10 = 2,4 (duodécimale) uren (2:24:00)

 

Om middernacht was het 10 uur, of nul uur zo men wil. Midden op de dag was het 5 uur.

 

Na de invoering van de ‘nieuwe tijdrekening’ werden er klokken en horloges gemaakt met decimale aanduiding maar ook (en vooral) uurwerken met zowel duodecimale, als decimale tijdsaanduiding. De decimale tijd werd pas officieel in gebruik genomen op 1. Vendémiaire III (22 september 1794), maar het werd geen succes. Het verplichte gebruik werd op 18. Germinal III (7 april 1795) alweer opgeschort, in dezelfde wet die de invoering van het metrieke systeem regelde. Daarmee was de decimale tijd exact 199 dagen verplicht gesteld onder de Republikeinse wet.

 

De uurwerken die gemaakt werden met decimale tijdsaanduiding zijn in hoofdzaak horloges. In geringere mate werden ook pendules vervaardigd die over het algemeen zowel decimale tijd als duodecimale aangaven. Bij wet werd voorgeschreven dat voor de nieuwe uurwerken technieken werden gebruikt die reeds voor de duodecimale tijdmeting werden gebruikt. Het was niet de bedoeling dat er geheel nieuwe complicaties werden bedacht, maar dat de bestaande werden aangepast aan de nieuwe tijdmeting. Gesteld werd dat voor eenvoudig gebruik een uurwerk met slechts één wijzer voldoende was. Voor de gevallen dat er behoefte was aan meer precieze tijdmeting, konden er uurwerken vervaardigd worden met twee of meer wijzers. Door de korte periode die de decimale tijd officieel in gebruik was heeft deze ontwikkeling in de horlogerie zich nooit voltooid.

 

 

Het uurwerk van Baudin

 

De pendule squelette van Baudin heeft  7 wijzerplaten en 15 verschillende weergaven. De bovenste kleine wijzerplaat toont de nieuwe decimale tijd met 10 uren en 100 minuten. De grote plaat geeft de duodecimale (twaalftallig stelsel) tijd weer met een secondewijzer en 2 datumwijzers. Eén voor de gregoriaanse kalender (31 dagen) en één voor de decimale kalender (30 dagen). Beide wijzers kunnen aan het eind van de maand met de hand worden bijgesteld indien nodig.

 

 

De derde plaat geeft de maankalender weer (Quantième De Lune) met de schijngestalte van de maan en de dag in de maancyclus van 29,5 dagen.

Onder de maankalender bevinden zich nog vier wijzerplaten met de volgende weergaven:

Linksboven:  de sterrenbeelden of zodiak (de positie van de zon in de ecliptica).

Linksonder: de buitenring toont de 10 dagen van een republikeinse décade en de binnenring toont de 7 dagen van de Gregoriaanse week met corresponderende planeet.

Rechtboven: de 12 maanden en 4 seizoenen van de republikeinse kalender.

Rechtsonder: de maanden van de Gregoriaanse kalender.

 

Slagwerken:

 

In de linker platinepoot zit het kwartierslagwerk dat slaat op twee bellen (b1 en b2)

In de rechter platinepoot zit het slagwerk voor de hele uren en slaat op één bel (b3)

Voor elk kwartier wordt er een maal afwisselend geslagen op b1 of b2.

Kwart over het uur à eerste kwartier (b1)

Het halve uur à 2 kwartieren (b1, b2)

Kwart voor het hele uur à 3 kwartieren (b1, b2, b1)

Op het hele uur worden eerst de 4 kwartieren geslagen (b1, b2, b1, b2) en daarna het aantal uren op b3

 

Het linker slagwerk drijft de wijzers aan van de 2 linker wijzerplaten.

Het rechter slagwerk drijft de wijzers aan van de rechter wijzerplaten.

Het linker slagwerk moet rechtsom worden opgewonden, het rechter slagwerk wordt linksom opgewonden. De 2 blauwe geëmailleerde plaatjes kunnen eenvoudig worden weggenomen, waarna de 2 opwindvierkanten zichtbaar worden.

De maan en datum worden aangedreven door het gaande werk.

 

Het 14-daagse gaande werk heeft een centrale secondewijzer en een schaar- of pennegang als gangsysteem. De halve-seconde temperatuur gecompenseerde raster-slinger heeft een slingerveer ophanging. Het gelijk-tikkend maken geschiedt met de 4 stelknoppen in de poten.

Periode
ca. 1793-1795
Materiaal
verguld brons, geemailleerde wijzerplaten, wit marmer
Referentie
100-287
Afmetingen
49 x 17 x 27 cm

Aangeboden door

Kollenburg Antiquairs BV

Postbus 171
5688 ZK Oirschot
Nederland

+31 499578037
+31 655822218
http://www.kollenburgantiquairs.com/

Gallerie profiel

Ontdek ook


Volg ArtListings


Site by Artimin