Régulateur à Équation, Ferdinand Berthoud

Régulateur à Équation, Ferdinand Berthoud

Prijs: Prijs op aanvraag

Aangeboden door Kollenburg Antiquairs BV



Régulateur à Équation, Ferdinand Berthoud Régulateur à Équation, Ferdinand Berthoud Régulateur à Équation, Ferdinand Berthoud Régulateur à Équation, Ferdinand Berthoud Régulateur à Équation, Ferdinand Berthoud Régulateur à Équation, Ferdinand Berthoud Régulateur à Équation, Ferdinand Berthoud Régulateur à Équation, Ferdinand Berthoud

Uurwerk
Staande regulateurklok met aanduiding van uren, minuten en seconden, jaarkalender en zonnetijd (tijdsvereffening). Het gaand-werk met gewichten heeft een gangduur van één maand met gangreserve en een Graham-échappement. Het slagwerk op sluitplaat wordt aangedreven door een veertrommel een slaat de hele uren voluit en eenmaal op de halve uren op een bel.
Compensatieslinger met staal en messing voorzien van compensatie-indicatie en mes-ophanging.

Wijzerplaat
Geëmailleerde wijzerplaat gesigneerd aan de onderzijde ‘Coteau’. Uren-aanduiding in Romeinse cijfers minuten-aanduiding in Arabische cijfers. Jaarkalender in de buitenring. Twee vergulde wijzers en drie stalen wijzers.

Kast
Een eiken gefineerde klokkenkast toegeschreven aan Balthazar Lieutaud, met amaranth, ebben, palmhout, rozenhout, en ‘noeud de vigne’. De kast staat op een gefineerd houten plint van latere datum. De deur voor de slinger loopt licht taps toe naar beneden en heeft een glazen venster. De kap heeft een rond venster met bol glas gemonteerd in een verguld frame.
De ‘noeud de vigne’ fineer bestaat uit schijfjes kops wijnstokhout die in een patroon zijn geplaatst en opgevuld met eveneens kopse stukjes van dunnere delen van de wijnstok.
De kast in gedecoreerde met zeer fijn geciseleerde verguld bronzen lijsten en een vaas.

Compensatie-slinger
De équatie of zonnetijd aanduiding geeft aan dat de klok gemaakt is voor precisie-doeleinden zoals bijvoorbeeld de scheepvaart. Om de precisie te vergroten is een isochrone slinger toegepast. Dit principe is geïntroduceerd door John Harrison in 1726 en later geperfectioneerd door John Ellicot. De slinger is zo geconstrueerd dat hij nagenoeg niet beïnvloedt wordt door temperatuurverschillen van de omgeving. Dit wordt bereikt door het gebruik van metalen die een verschillende uitzettingscoëfficiënt hebben.
De isochrone slinger die in deze regulateur is toegepast is een zeer specifiek ontwerp van de hand van Berthoud zelf en maakt gebruik van volumineuze staven metaal in tegenstelling tot de gebruikelijke ronde dunne stangen (gridiron pendulum). Deze constructie wordt zeer precies beschreven in Berthouds standaardwerk “Essai sur l’Horlogerie” (1763, Vol. II hoofdstuk 44 en ill. Planche XXXIV). Berthoud is zeer uitvoerig in zijn berekeningen en de wetenschappelijke onderbouwing van zijn ontwerp.

Ferdinand Berthoud (1727-1807)
Ferdinand Berthoud wordt geboren op 18 Maart 1727 in Plancement in het Zwitserse kanton Neuchâtel. Al op veertienjarige leeftijd begint hij als leerling klokkenmaker in het atelier van zijn oudere broer Jean-Henri Berthoud. Als hij op negentienjarige leeftijd zijn opleiding tot gezel heeft afgerond, vertrekt hij naar Parijs waar hij zijn intrek neemt bij een andere broer, Jean-Jacques, om zijn opleiding af te ronden. Er zijn aanwijzingen dat Berthoud in zijn vroege jaren in Parijs voor Julien le Roy heeft gewerkt. Zo zou hij ook in contact gekomen zijn met Pierre le Roy, die later bekend zou worden om zijn verdiensten voor de maritieme tijdregistratie en zijn belangrijkste rivaal werd.
Op 4 December 1753 wordt Berthoud meester klokkenmaker bij Koninklijk Besluit en tegen de regels van het gilde. In 1755 redigeert hij een reeks artikelen over klokken en hun vervaardiging voor Diderot’s “l’Encyclopedie”.
In 1763 stuurt Lodewijk XVI Berthoud op een missie naar Londen. Vergezeld van Étienne Camus en Jérôme Lalande moet hij de H4-klok van John Harrison gaan bestuderen. Ze betalen het aanzienlijke bedrag van 500 pond, waarvoor Harrison zijn modellen H1, H2 en H3 demonstreert. Hij weigert echter om de delegatie de H4 te tonen. Berthoud weet zijn bezoek aan Londen echter de moeite waard te maken door een toelating als “associate foreign member” te bemachtigen voor de Royal Society op 16 Februari 1764.
In 1765 reist Berthoud opnieuw af naar Londen om te trachten de H4 te zien. Berthoud wordt geïntroduceerd door de Saksische minister Heinrich von Brühl. Harrison blijkt echter alleen genegen de H4 te laten zien voor het onoverkomelijke en exorbitante bedrag van 4.000 pond. Vermoedelijk had hij in de gaten dat Berthoud de principes van de H4 zou gaan gebruiken ten dienste van de Franse Marine. Het is uiteindelijk Thomas Mudge die de principes van de H4 uit de doeken doet aan Berthoud, overigens zonder hem deze klok te laten zien.
Met de nieuwe kennis de hij opgedaan heeft schrijft Berthoud een voorstel aan de hertog de Praslin betreffende de ontwikkeling van twee nieuwe maritieme klokken, nummer 6 en nummer 8. Hij bedingt een vergoeding van 3.000 livres per jaar op basis van zijn verdiensten uit het verleden en als voorschot voor de ontwikkeling van de twee klokken. Tevens zinspeelt hij op de titel “horloger mécanicien du Roi et de la marine”. Op 24 Juli 1768 besluit de koning het project voor de twee nieuwe klokken te financieren.

Op 3 November 1768 worden de klokken nummer 6 en nummer 8 aan boord gebracht van het fregat Isis, onder commando van Eveux de Fleurieu, in de haven van Rochefort. Dit was het begin van een lange reeks experimenten om de maritieme tijdregistratie te vervolmaken. De experimenten zullen later worden voortgezet door Berthouds neef Pierre-Louis.
Berthoud verwierf uiteindelijk de titels “horloger mécanicien du Roi et de la marien” en “Chevalier du Légion d’Honneur”. Hij overlijdt in Groslay in 1807.

Joseph Coteau (1740-1801)
Coteau was de bekendste emailleur in Parijs en werkte vrijwel uitsluitend voor de belangrijkste klokkenmakers. Hij werd geboren in Genève, waar hij ook meester schilder-émailleur werd aan de Académie Saint Luc in 1766. Enkele jaren later vestigt hij zich in Parijs en vanaf 1772 werkt hij aan de rue Poupée. Coteau is vooral bekend van een relief emailleertechniek, die hij perfectioneerde samen met Parpette, en die vooral gebruikt werd voor objecten van Sèvres porselein en voor wijzerplaten van kostbare klokken. Werk van Coteau is te vinden belangrijke museumcollecties wereldwijd.

Balthazar Lieutaud
Lieutaud is een van de belangrijkste Parijse meubelmakers uit de Louis XV periode en het vroege classicisme. Hij werd geboren in een familie van gerenommeerde meubelmaker. Hij werd meester meubelmaker in 1749 waarna hij een atelier opende aan de rue de la Pelleterie. Hij specialiseerde zich al snel in de behuizingen voor regulateur- en cartelklokken, waarbij hij zijn bronzen betrok van de beste bronsgieters zoals Charles Grimpelle, Caffieri en Jean-Charles Delafosse.
 

Periode
ca. 1775-1780
Signatuur
Ferdinand Berthoud à Paris
Referentie
100-384
Afmetingen
220 x 48 x 25 cm

Aangeboden door

Kollenburg Antiquairs BV

Postbus 171
5688 ZK Oirschot
Nederland

+31 499578037
+31 655822218
http://www.kollenburgantiquairs.com/

Gallerie profiel

Ontdek ook


Volg ArtListings


Site by Artimin